Ғалымдар темекіні отыз бес жасқа дейін тастауға кеңес береді
![](https://nazarmedia.kz/wp-content/uploads/2023/02/iStock-907841116.jpg)
Stop cigarette, woman hands breaking the cigarette with clipping path
Оксфорд университеті мен Американдық қатерлі ісік қоғамының ғалымдары 35 жасқа дейін темекіні тастаған адамдар қатерлі ісік, жүрек және төменгі тыныс жолдарының ауруларынан болатын өлім қаупін 100%-ға төмендететінін анықтаған зерттеу жариялады.
Аталған көрсеткішті 45 жасқа дейін темекіні тастағандар 90%-ға және 45 жастан 64 жасқа дейінгі аралықта темекіні тастағандар 66%-ға азайтты.
«ДДҰ-ның пікірінше, адам денсаулығы 8-10% ұлттық денсаулық сақтау жүйесінің жұмысына байланысты, бірақ жауапкершіліктің 50% — дан астамы адамның өзіне және оның өмір салтына байланысты. Зерттеу нәтижелері егде жаста да темекі шегуден бас тарту өлім қаупін айтарлықтай төмендететінін көрсетеді. Бірақ психологиялық тәуелділікке байланысты темекіден бас тарта алмайтындар не істей алады? Зиянды азайту тұжырымдамасы темекі шегуден бас тартқан кезде денсаулыққа қауіп төндірмейтін баламаға көшуді ұсынатын заманауи шешімдердің бірі болып табылады. Яғни, темекіні жану процесі жоқ түтінсіз темекілерге ауыстыру. Нәтижесінде темекі шегушінің денесіне зиянды заттардың әсері азаяды, бұл темекі шегуден біртіндеп бас тартуға әкеледі», — деп түсіндірді Гинтаутас-Юозас Кентра, дәрігер және «Денсаулық ұлттық қауымдастығы» ЗТБ төрағасының орынбасары.
Зерттеу үшін ғалымдар 1997 жылдың қаңтарынан 2018 жылдың желтоқсанына дейін жиналған АҚШ-тың Ұлттық денсаулық сауалнамасы мен Ұлттық өлім-жітім индексінің мәліметтерін пайдаланды. Зерттеуге 550 000-нан астам адам, 55,8% әйел және 44,2% ер адам қатысты. Қатысушылардың орташа жасы 49 жасты құрады. 2019 жылдың аяғында 75 000 адам қайтыс болды, бұл ретте темекі шегушілер арасында өлім-жітім жоғары болды.
Ғалымдар темекіні 40-45 жастан кешіктірмей тастау керек деп кеңес береді. Темекіде артериялар мен қан тамырларының тарылуына әкелетін және қан ұйығыштарының пайда болу қаупін арттыратын көптеген токсиндер бар. Бірақ бес жылдан кейін жаман әдеттен бас тартқаннан кейін, бұл мәселе жоғала бастайды, инсульт ықтималдығы азаяды. 15 жылдан кейін жүректің ишемиялық ауруының қаупі нөлге дейін төмендейді және ұйқы безі қатерлі ісігінің ықтималдығы төмендейді. 20 жылдан кейін темекі шегуге байланысты себептерден, соның ішінде өкпе ауруларынан өлу мүмкіндігі жойылады.