Екі типті қант диабеті туралы білесіз бе?

Екі типті қант диабеті бұл – тіндердің инсулинге сезімталдығының төмендеуіне (инсулинге төзімділік) немесе инсулиннің жеткіліксіз өндірілуіне байланысты қандағы қант деңгейінің тұрақты жоғарылауымен (гипергликемия) сипатталатын созылмалы эндокриндік ауру. Бұл ересектерде жиі кездеседі, метаболикалық бұзылулармен байланысты және ерте кезеңдерінде жиі симптомсыз өтеді.

Екі типті қант диабетінің негізгі аспектілері:

Себептері.  Негізгі қауіп факторлары артық салмақ/семіздік (әсіресе абдоминальды), тұқым қуалаушылық, отырықшы өмір салты, дұрыс тамақтанбау, 40-45 жастан жоғары жас, гипертония және стресс.

Қант диабетінің алдын алу. Әсіресе 2 типті, салауатты өмір салтын сақтауға негізделген: теңдестірілген тамақтану (қант пен май аз), тұрақты физикалық белсенділік (аптасына 150+ минут), салмақты реттеу және стрессті басқару. Қандағы қант деңгейін тексеріп, жыл сайын медициналық тексеруден өту маңызды.

Екі типті қант диабетінің алдын алудың негізгі шаралары:

• диетаны түзету. Тазартылған көмірсулар (қант, нан өнімдері, сода) және қаныққан майларды тұтынуды азайтыңыз. Талшықты, күрделі көмірсуларды, көкөністерді, майсыз балықты және ақ етті тұтынуды арттырыңыз. Тұрақты тамақтану жоспарын сақтаңыз (күніне 5 ретке дейін аз мөлшерде тамақтаныңыз);
• дене белсенділігі. Тұрақты жаттығулар: жылдам жүру, жүзу, би, велосипед тебу, күніне кемінде 30 минут. Қарапайым шаралар: лифттерден аулақ болыңыз, серуендеңіз;
• салмақ бақылауы: Дене салмағының индексін (BMI) 18,5 пен 25 арасында ұстау;
• жаман әдеттерден бас тарту. Темекі шегу және алкогольді ішу қант диабетінің даму қаупін арттырады;
• стресске төзімділік. Эмоционалды жағдайды бақылау, өйткені созылмалы стресс зат алмасуға әсер етеді;
• денсаулықты бақылау. Жыл сайынғы аш қарынға қандағы қант сынағы. Медициналық тексерулер, әсіресе 39 жастан асқандар үшін.

Самат Ахметов,

Жетісу облысы СЭБД басшысысының орынбасары.