Алматы суретшілер көзімен: Efes Art Space Sayran қалалық бағытын іске қосты

Алматыда төрт қалалық кеңістік пен Алматы және Орталық Азияның өзге де қалаларынан келген суретшілердің шығармаларын біріктірген «Sayran қалалық бағыты» көрме жобасы басталды. Бірнеше апта бойы өнер күнделікті қалалық маршруттың бір бөлігіне айналып, алматылықтар мен қала қонақтарына таныс көшелерге, орындарға және күнделікті өмірге жаңа қырынан қарауға мүмкіндік береді.

Sayran – жобаның атауы ғана емес. Орталық Азия мәдениетінде бұл сөз серуендеумен, қаланы аралаумен, кешкі уақытта қалаға шығумен байланысты. Бұл – адамдардың кездесіп, әңгімелесіп, айналасына назар аударып, бірге уақыт өткізетін сәті.

Дәл осы серуендеу жобаның негізгі қағидатына айналды. Көрме көрермен үшін үйреншікті бір ғана кеңістікке шоғырланбай, Galeriya, Tereze, Bowler және Gaka art space алаңдарын қамтыды. Осылайша, бір локациядан екіншісіне дейінгі жолдың өзі көркемдік тәжірибенің бір бөлігіне айналды.

Жоба Алматыға Орталық Азияның кең аясындағы мәдени контекст арқылы қарауды ұсынады. Бір маршрут аясында Алматы, Бішкек, Қарағанды, Тараз, Самарқанд және Душанбе қалаларымен байланысты оқиғалар мен көркемдік көзқарастар тоғысты. Мұндай шығармашылық үндестік өңір қалаларына ортақ сипаттарға, олардың тарихи жадына, мәдени ерекшеліктеріне және қалалық ортаны қабылдаудың алуан түрлі тәсілдеріне назар аударуға мүмкіндік берді.

Экспозицияда кескіндеме, фотография, графика, коллаж, керамика, тоқыма, инфографика және заманауи арт-объектілер бағытында жұмыс істейтін жиырмадан астам суретші мен шығармашылық ұжымның еңбектері ұсынылды.

Жобаға София Клишина, Айша Мусаева, Эля Хасанова, Peshkom, Марат Райымқұлов пен Соната Райымқұлова, Мунара Абдукахарова, Джошик Мурзахметов, Бегимай Исаева, Анна Григорянц, SANO Collective, Максим Швецов, Мария Крапп, Катерина Халанская, Интизор Отаниёзова, Алина Ким, Жасмин Назар, Шахиза Қуанышбекова, Алан Мухитдинов, Арсений Кулаков, Ажар Өтежан, Анара Абжанова, Ратмир Рафиков, Роза Бексултанова, Nur Yeşim Oktay және басқа да авторлар қатысты.

Sayran жобасының ерекшеліктерінің бірі – қалалық өмірге деген ортақ қызығушылық біріктірген тақырыптардың алуан түрлілігі. Суретшілер бірегейлік пен тарихи жады мәселелеріне назар аударып, қала бейнесін, адамның қоршаған ортамен байланысын, экологияны, табиғатты, сәулет пен күнделікті өмірді зерттеді.

Мәселен, Ажар Өтежанның Photo Vogue «Women by Women» жобасы аясында жасаған сериясы әйел болмысының күш-қуатының қайнар көздерін іздеуге және Орталық Азия әйелдерінің бірегейлігін зерттеуге арналған.

Peshkom Бішкектегі әйелдер есімімен байланысты көше атауларына арналған зерттеуін ұсынса, Марат және Соната Райымқұловтардың «Бишкек Готический» сериясы қалаға өзіндік көркемдік көзқарасты көрсетеді.

Жобаның жеке бір бағыты қала экологиясына арналды. Авторлар өз жұмыстарында ауа сапасы, тұтыну мәдениеті және материалдарды қайта пайдалану мәселелерін көтерді.

Мысалы, Арсений Кулаков металл сынықтарынан, қайта өңделген пластиктен, тұрмыстық техника мен электроника бөлшектерінен кинетикалық арт-объектілер жасап, қолданыстан шыққан материалдарға қозғалыс пен жаңа энергияның бейнесін берді.

Қала ауасының тақырыбы Интизор Отаниёзованың жұмысында ерекше сипат алды. Суретші Алматыдағы ауаның ластану мәселесіне назар аударып қана қоймай, одан қорғанудың күнделікті дағдыларының қоршаған ортаға тигізетін әсері туралы ой қозғады.

Жобаның көркемдік безендірілуінде жаяу жүргіншілер өткелінің жол белгісі ерекше орын алды. Әрбір локацияның кіреберісіне орнатылған төрт үлкен белгі маршруттың визуалды көрсеткішіне және Sayran идеясының символына айналды. Ол қала ішінде қозғалысты, сондай-ақ күнделікті таныс кеңістіктен өнер әлеміне өтуді білдіреді.

Осылайша, көрме галерея мен қаланың арасындағы шекараны әдейі жойды. Кафелер, барлар және қала тұрғындарының күнделікті өміріндегі басқа да таныс орындар көркемдік маршруттың бір бөлігіне айналса, галереялар өнер мен қалалық ортаның тоғысатын ашық кеңістігіне айналды.

Efes Kazakhstan маркетинг жөніндегі директоры Зейнеп Эркан Альп:

«Sayran қалалық бағыты» – Алматыға таныс көшелер мен мекенжайлардың жиынтығы ретінде емес, тұрғындарымен бірге үнемі өзгеріп отыратын тірі ағза ретінде қарауға шақыратын жоба. Бұл – көшелер арасындағы адам, қаланың тарихи жады, табиғат және уақыт өте келе қаланың әрқайсымыздың бір бөлшегімізге қалай айналатыны туралы серуен болды»

Жоба аяқталғанымен, оның идеясы күнделікті серуендерде, таныс көшелерде және қалаға жаңа көзқараспен қараудан жалғаса береді.

Sayran – бұл серуендеу күйі. Кейде таныс қаланы жаңа қырынан көру үшін жай ғана көшеге шығу жеткілікті.