Абай философиясына негізделген қазақстандық білім беру моделі Times Higher Education Awards Asia 2026 шорт-листіне енді

Almaty Management University (AlmaU) әзірлеген Tolyq Adam инновациялық бағдарламасы жоғары білім саласындағы ең беделді халықаралық марапаттардың бірі – Times Higher Education Awards Asia 2026 байқауының Teaching and Learning Strategy of the Year номинациясы бойынша шорт-листке енді. Бұл – гуманистік құндылықтарға, Абай Құнанбаевтың философиясына және заманауи педагогикалық тәжірибелерге негізделген қазақстандық білім беру моделінің халықаралық деңгейде мойындалғанын айқын көрсетеді.

THE Awards Asia 2026 ұйымдастырушылары атап өткендей, сегізінші марапаттау рәсімі ерекше болмақ. Азияның түкпір-түкпірінен түскен жүздеген өтінімдер университеттердің сан алуандығын, өміршеңдігін, сондай-ақ білім беруді дамытуға қосып отырған үлесінің ауқымы мен тереңдігін көрсетті. 2026 жылғы шорт-лист көреген көшбасшылық, инновациялар мен өз ісіне адалдық туралы әсерлі оқиғаларға толы. Бұл серпінді идеялардың кез келген масштабтағы және түрлі миссияларды қамтитын университеттерде де туындай алатынын дәлелдейді.

Байқау аясында университет қызметінің барлық бағыттарын қамтитын 10 санат бойынша 500-ден астам өтінім берілді. Сараптамалық іріктеу нәтижесінде Азияның 17 елі мен аумағынан 80 финалист шорт-листке енді. Олардың қатарында AlmaU Transformative Humanities and Education School құрамында жұмыс істейтін Tolyq Adam институты командасы жүзеге асырып жатқан «Tolyq Adam – transforming education through humanities» жобасы да бар.

Бағдарламаның идеялық негізі Абай Құнанбаевтың «Толық адам» философиясы болып табылады. Ол заманауи LEADER білім беру моделі арқылы қайта пайымдалған. Бұл модель үздіксіз оқыту, эмпатия, аналитикалық және сыни ойлау, диалог мәдениеті, этикалық және экологиялық саналы көзқарас, сондай-ақ тұрақты даму қағидаттарын біріктіреді. Абай философиясында тұлғаның дамуы ақыл, жүрек және ерік үйлесімі ретінде қарастырылады – осы қағида бағдарламаның бүкіл архитектурасының негізіне алынған.

Бүгінде Tolyq Adam бағдарламасы жыл сайын 1 000-нан астам студентті қамтиды және сегіз трансформациялық курстан тұрады. Бұл пәндер Қазақстандағы дәстүрлі жалпы білім беру пәндері блогын қайта қарастырып, оған құндылықтық, мағыналық және практикалық бағыт береді.

2024–2025 жылдардағы сауалнама нәтижелеріне сәйкес, бағдарламаға қатысушылар LEADER моделінің барлық бағыттары бойынша академиялық көрсеткіштер мен тұлғалық даму тұрғысынан тұрақты әрі статистикалық тұрғыдан маңызды өсім көрсеткен. Студенттердің басым бөлігі сыни және шығармашылық ойлаудың дамығанын, эмпатия деңгейінің артқанын, ішкі тұрақтылық пен саналы көзқарастың күшейгенін, сондай-ақ жеке мақсаттары мен өмірлік бағдарларын айқынырақ түсіне бастағанын атап өткен.

Бағдарламаның практикалық құрамдас бөлігі оның басты ерекшеліктерінің бірі болды. Бағдарлама барысында студенттер үкіметтік емес ұйымдармен, мектептермен және бизнес құрылымдарымен әріптестікте 100-ден астам әлеуметтік, экологиялық және кәсіпкерлік жобаларды іске қосты. Бұл бастамалар экологиялық акциялардан басталып, әлеуметтік стартаптар мен осал топтарға қолдау көрсету бағдарламаларына дейінгі кең ауқымды қамтиды. Оқытушылар тек дәріскер ретінде ғана емес, сонымен қатар жобалардың тең авторлары мен менторлары ретінде қатысып, білім беру ортасының тұлғалық-дамытушылық сипатын күшейтіп, бірлескен әрекет мәдениетін қалыптастырады.

Tolyq Adam жобасының THE Awards Asia 2026 шорт-листіне енуі қазақстандық университеттердің халықаралық білім беру үдерісін қалыптастырудағы рөлінің артып келе жатқанын көрсетеді және гуманитарлық бағыттағы білім беру модельдерінің жоғары білімді трансформациялаудағы әлеуетін дәлелдейді. Бағдарлама қазірдің өзінде Орталық Азия елдерінің университеттері мен білім беру саясатын қалыптастырушылар арасында ауқымды әрі қайта қолдануға болатын стратегия ретінде қызығушылық тудырып отыр.

Марапат жеңімпаздары 2026 жылғы 22 сәуірде Гонконг қаласында өтетін Times Higher Education Awards Asia салтанатты марапаттау рәсімінде жарияланады. Бұл рәсім THE Asia Universities Summit саммитінің алғашқы күнін қорытындылайды.