Си Цзиньпин «ШЫҰ плюс» форматындағы кездесуде жаһандық басқару жөнінде бастама көтерді

1 қыркүйек күні түстен кейін Тяньцзинь қаласындағы Мэйцзян көрме-конференция орталығында «ШЫҰ плюс» форматындағы кездесу өтті. Оған Қытай Халық Республикасының Төрағасы Си Цзиньпин төрағалық етіп, «Жаһандық басқаруды жетілдіру жолында ШЫҰ күштерін біріктіру» тақырыбында маңызды баяндама жасады.

Си Цзиньпин өз сөзінде биылғы жыл Екінші дүниежүзілік соғыстағы Жеңістің және БҰҰ құрылғанының 80 жылдығымен тұспа-тұс келгенін атап өтті. Ол қазіргі әлемде жаһандық басқару жаңа сын-қатерлерге тап болып отырғанын айтып, бейбітшілік пен ынтымақтастыққа адалдық танытып, тарихи прогресс логикасына сәйкес әрекет ету қажеттігін алға тартты.

Қытай көшбасшысы Жаһандық басқару жөніндегі бастамасын ұсынды. Оның негізгі бағыттары мыналар:

• барлық елдердің егемендік теңдігін қамтамасыз ету, олардың көлеміне және қуатына қарамастан тең құқыққа ие болуы;

• халықаралық құқық нормаларын қатаң сақтау, БҰҰ Жарғысының қағидаттарына сүйену;

• шынайы көпжақтылықты жүзеге асыру, БҰҰ беделі мен рөлін нығайту;

• адамға бағытталған тәсілді ұстану, яғни басқарудың нәтижелерін барлық халықтарға қолжетімді ету;

• нақты іс-әрекетке басымдық беру, ынтымақтастықты практикалық нәтижелермен бекіту.

Си Цзиньпин ШЫҰ құрылған сәттен бастап «Шанхай рухына» сүйеніп келе жатқанын, ұйым аймақтық мәселелерді кеңес арқылы шешіп, ортақ платформалар мен институттарды бірлесіп дамытып отырғанын атап өтті. Ол ШЫҰ-ның жаһандық басқару жүйесін реформалауда маңызды рөл атқаруға қабілетті екенін айтты.

Кездесуге ШЫҰ-ға мүше мемлекеттердің басшылары – Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев, Ресей Президенті Владимир Путин, Өзбекстан Президенті Шавкат Мирзиеев, Қырғызстан Президенті Садыр Жапаров, Тәжікстан Президенті Эмомали Рахмон, Беларусь Президенті Александр Лукашенко, Иран Президенті Масуд Пезешкиан, Пәкістан Премьер-министрі Шахбаз Шариф, Үндістан өкілі, сондай-ақ бақылаушы және серіктес елдердің басшылары қатысты.

Қатысушылар Си Цзиньпин ұсынған бастаманың өзектілігін жоғары бағалап, қазіргі әлемдік жағдайда әділ әрі тиімді басқару жүйесін құрудың маңызы зор екенін атап өтті. Олар сауда, инвестиция, инновация, ауыл шаруашылығы, қауіпсіздік пен мәдени-гуманитарлық ынтымақтастық бағыттарындағы серіктестікті кеңейтуге уағдаласты.

Саммит аясында қатысушылар таңертең Ауғанстанда болған жер сілкінісіне байланысты қаза тапқандарға көңіл айтып, ауған халқына қолдау білдірді.