Цифрлық жүктеме артып келеді: операторлар мобильді желілерді қалай жедел салып жатыр

Қазақстандағы дерек тұтынуының өсуі телеком-компанияларды желілерді жедел жаңғыртуға итермелеп отыр. Интернет «ауырлап», ал инфрақұрылым «ақылды» болып келе жатыр.

Ericsson компаниясы Kcell желісі бойынша жүргізген талдауға сәйкес, соңғы 12 айда мобильді интернет-трафик көлемі 56%-ға, ал бір смартфон қолданушысына шаққандағы орташа дерек тұтыну 24%-ға артқан.

Өсу онлайн-видео, ойындар, стриминг сервистері және басқа да «ауыр» контенттің кең таралуына байланысты. Қазақстан жедел цифрлану кезеңіне кіріп отыр, ал бұл үдерістің негізі — телеком-инфрақұрылым.

Цифрлық болашақ үшін серіктестік

Айта кетсек, 2023 жылы Kcell компаниясы 5G желісін құру үшін Ericsson-ды технологиялық серіктес ретінде таңдаған. Ericsson деректеріне сүйенсек, байланыс әр жаңа ұрпаққа (3G, 4G, 5G) ауысқан сайын абоненттің орташа трафигі шамамен 50%-ға тұрақты өседі. Бұл операторлардан қазіргі жүктемені ғана емес, болашақ өсім қарқынын да алдын ала қамтамасыз етуді талап етеді.

2025 жылдың басынан бері Kcell саладағы ең ауқымды жаңғырту бағдарламаларының бірін жүзеге асыруда: 1500-ден астам базалық станса салынды және жаңартылды, оның 500-ден астамы 5G қолдауымен жүзеге асты.

5G күнделікті өмірдің бір бөлігіне айналған кезде

Ericsson мәліметтері бойынша, Kcell желісінде 5G құрылғыларының енуі 2024 жылдың маусым айындағы 25%-дан 2025 жылдың сәуірінде 33%-ға дейін өсті, бұл қосымша 550 000 пайдаланушыға тең. 5G смартфондарының иелері қазіргі уақытта бесінші буын желісіне уақыттарының тек 10-12%-ын жұмсағанымен, олар қазірдің өзінде барлық интернет трафигінің 22%-ын құрайды. Бұл сандық тұтыну құрылымының қаншалықты тез өзгеріп жатқанын айқын көрсетеді.

Нарықтағы көшбасшылық

Kcell желісі Қазақстанның үш ірі қаласында жоғары өнімділікті көрсетеді, онда орташа 5G жылдамдығы шамамен 140 Мбит/с-қа жетті. Ел бойынша орташа 5G жылдамдығы шамамен 100 Мбит/с құрайды. Қонаев, Қызылорда және Талдықорған сияқты кейбір облыс орталықтарында жылдамдық 267 Мбит/с-қа жетті. Бұған екі негізгі фактордың арқасында қол жеткізілді:

• құрылыстың жеделдетілуі — бірнеше қалада оператор 2025 жылға ғана емес, сонымен қатар 2026 жылға арналған жоспарларын да орындады;
• инвестициялар — соңғы екі жылда желіні дамытуға 255 миллиард теңгеден астам инвестиция салынды. «Соңғы Speedtest Global Index Қазақстанның жаһандық рейтингте жоғарылағанын көрсетеді: біздің орташа мобильді интернет жылдамдығымыз бірнеше дамыған елдердің көрсеткіштерінен жоғары.

«Бұл желіні жаңғырту дұрыс бағытта жүріп жатқанын және 5G кеңейтілуі ел бойынша пайдаланушылар үшін жоғары жылдамдықты қолжетімділікті біртіндеп жақсартып жатқанын көрсетеді», – деп атап өтті Kcell АҚ Басқарма төрағасы Асқар Жамбакин.

Энергия үнемдейтін желілер – тұрақты өсім

Жаңғырту тек жылдамдықты ғана емес, сонымен қатар энергия тиімділігін де қарастырады. Ericsson компаниясының мәліметтері бойынша, жаңартылған Kcell базалық станциялары деректерді беруде орташа есеппен 3,5 есе тиімдірек, ал олардың энергия тұтынуы 15%-ға төмендеді.

2025 жылдың соңына қарай базалық блоктардың 95%-ы және радио модульдердің 85%-ы Ericsson Radio System жабдығымен жұмыс істейтін болады. 5G орнату бір учаскеге жалпы энергия тұтынуды арттырса да, бір гигабайтқа шаққандағы деректерді беру тиімділігі 6,6 есеге артады.

Пайдаланушылар үшін бұл сауда орталықтары, әуежайлар және стадиондар сияқты көп жүретін жерлерде де тұрақты интернетке қол жеткізуді білдіреді. Ішкі қамтуды жақсарту үшін оператор Ericsson Radio Dot System жүйесін енгізуде, ол… сапа мен меншік құны арасындағы оңтайлы тепе-теңдікті қамтамасыз етеді.

«Kcell аймақтағы технологиялық көшбасшылардың бірі. Біз оның желісінің қаншалықты тез дамып келе жатқанын және пайдаланушылардың 5G-ді қаншалықты белсенді түрде қабылдап жатқанын көріп отырмыз. Бұл оператор мен технологиялық серіктестің нарықтық күтулерден асып түсу үшін бірлесіп жұмыс істей алатынының мысалы», – деп атап өтті Ericsson компаниясының Орталық Азия, Моңғолия және Әзірбайжандағы басшысы Айдын Әбжанбеков.

Қазақстан 5G енгізудегі көшбасшылардың қатарында

Жедел жаңғыртудың арқасында Қазақстан 5G желісі ең динамикалық дамып келе жатқан елдердің қатарына кіреді. Елдегі мобильді интернет жылдамдығы қазірдің өзінде әлемдегі жетекші мегаполистердің жылдамдығымен салыстыруға болады, ал кейбір жерлерде тіпті одан да асып түседі.